Hormony tarczycy i interpretacja wyników

Tarczyca składa się z komórek zwanych tyreocytami. Produkują one rodzaj swoistego żelu – tyreoglobulinę. W skład tego żelu wchodzi aminokwas – tyrozyna, z której z kolei powstają hormony tarczycowe. W wyniku przyłączenia się cząsteczek jodu w obrębie tyrozyny powstaje tyroksyna (T4) oraz trójodotyronina(T3).

Tyroksyna (T4) jest 300 razy mniej aktywna niż trójodotyronina(T3), stąd klasyfikowana jako hormon nieaktywny. 20% aktywnej formy hormonu T3 jest produkowane w tarczycy, a pozostałe 80 % powstaje w narządach takich jak wątroba i nerki. Do przemiany T4 do T3 niezbędny jest m.in. cynk.

Niski poziom hormonów tarczycy (T3 iT4) staje się sygnałem do wydzielania TSH (Thyroid Stimulating Hormone), natomiast poziom wysoki tych hormonów hamuje wydzielanie TSH. Na poziom TSH mogą mieć wpływ również takie czynniki jak: stres,
choroba, brak snu, ciąża, niska temperatura otoczenia.

Niedoczynność tarczycy to nic innego jak niewystarczająca produkcja hormonów tarczycowych (T3 i T4).Do produkcji tych hormonów potrzebne są takie związki jak: jod, selen, cynk, tyrozyna. Jeżeli występuje niedobór jodu, powstają wole. Jako, że przyczyny powstawania woli są od dawna dobrze poznane, prostym rozwiązaniem stało się wzbogacanie produktów codziennego spożycia takich jak sól, czy płatki śniadaniowe w ten pierwiastek. Faktycznie spowodowało to znaczny spadek wola wywołanego niedoborem jodu, jednak z drugiej strony czasowo zbiegło się to jednocześnie ze wzrostem zachorowań na limfocytarne zapalenie tarczycy, czyli Hashimoto. Istnieje wiele spekulacji na temat przyczyn choroby, jednak nie wątpliwie istnieje związek między wysoką podażą jodu (dieta bogata w sól) przy jednoczesnej niewystarczającej podaży selenu (gleby ubogie w ten pierwiastek znajdują się niestety m.in. w Polsce), a uszkodzeniem tarczycy spowodowanym przez produkt uboczny powstający w wyniku przemian jodu, czyli nadtlenek wodoru. Więcej na ten temat poczytacie tutaj http://hashimotodieta.pl/kilka-slow-o-jodzie-w-chorobie-hashimoto/

Wracając jednak do tematu, czyli hormonów ich poziom u zdrowego człowieka wg. większości norm laboratoryjnych powinien mieścić się w poniższych zakresach
FT3: 1,71-3,71 pg/ml
Ft4: 0,7-1,48 ng/dl
TSH: 0,35-4,95 uIU/ml

*F (free) – oznacza że badanie dotyczy wolnej formy hormonów co w większości laboratoriów uznawane jest za standard jako bardziej miarodajny wskaźnik diagnostyczny

Należy dodać, że specjaliści od chorób tarczycy skłaniają się raczej do węższych norm TSH w zakresie między 1, a 2 uIU/ml. Sama z doświadczenia zauważyłam, że gdy u młodej osoby TSH przekracza 2,5 to w dalszych badaniach typu USG, przeciwciała anty-TPO i anty-TG okazuje się że są to początki niedoczynności. Niestety większość lekarzy ignoruje wysokie wyniki TSH dopóki nie przekroczą 4, gdzie często okazuje się, że tarczyca już jest w fatalnym stanie.
Niektórzy lekarze zalecają często jedynie badanie FT4, podczas gdy u wielu osób zdolność zamiany T4 do aktywnej postaci T3 może być zaburzona. Przy mieszczącym się w normie poziomie FT4 może nie być wystarczającej ilości FT3 – co widziałam wielokrotnie wśród moich Pacjentów. Aby sprawdzić czy konwersja FT4 do FT3 jest prawidłowa polecam poniższy kalkulator
http://www.chorobytarczycy.eu/kalkulator
Jeśli chodzi o interpretację wyników to najlepiej gdy FT3 i FT4 są na poziomie powyżej 50%, a różnica procentowa między FT3 i FT4 jest jak najmniejsza i nie przekracza 30%. Jeżeli mamy dość wysoki poziom FT4 np. na poziomie 60%, a FT3 na poziomie 10% może to wskazywać na upośledzoną konwersję. Czym może być to spowodowane? Najczęściej dzieje się tak w wyniku niedoborów selenu, cynku, żelaza, rzadziej witaminy A, ryboflawiny, pirydoksyny i B12. Warto więc poszerzyć diagnostykę o zawartość tych pierwiastków w organizmie, a w szczególności zwrócić uwagę na stężenie ferrytyny we krwi, której poziom często jest zaniżony w przypadku Pacjentek płci pięknej. Innym czynnikiem upośledzającym konwersję FT4 do FT3 jest stosowanie takich leków jak: beta-blokery, pigułki antykoncepcyjne, fenytoina i teofilina, nadmiar ołowiu, rtęci, pestycydów, zaburzenia gospodarki cukrowej.

Rzadziej zlecane są badania na odwróconą formę T3. Odwrócona forma T3 (rT3) jest produkowana m.in. w sytuacjach stresowych. Forma ta przyłącza się do receptora tarczycy, ale zamiast go aktywować, powoduje jego zablokowanie.